Od 2002 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, jako pierwszy w kraju finansuje wdrożenie obszarowych programów ograniczenia niskiej emisji. Środki WFOŚiGW przekazywane są za pośrednictwem jednostek samorządu terytorialnego, na modernizacje systemów grzewczych lub termomodernizacje indywidualnych budynków mieszkalnych.

Dofinansowanie z Funduszu w formie pożyczki stanowi ok. 50-70% kosztów kwalifikowanych inwestycji. W lipcu tego roku Fundusz postanowił uruchomić pilotażowy Program skierowany bezpośrednio do osób fizycznych – czyli mieszkańców będącymi właścicielami lub współwłaścicielami jednorodzinnych budynków mieszkalnych. 

Mimo że nabór trwał tylko 2 tygodnie, program cieszył się ogromnym zainteresowaniem, o czym świadczy liczba 1546 złożonych wniosków. Najwięcej wniosków złożyli mieszkańcy Katowic – 81 wniosków, Tych i Pszczyny po 73 wnioski, w dalszej kolejności Gliwice – 60 wniosków i Rybnik – 54. Zapewne pozytywny wpływ na taki stan rzeczy ma udzielanie dotacji do wymian źródeł ciepła ze środków budżetowych Gmin, lub też uzyskanie przez Gminę pożyczki ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Biorąc pod uwagę powiaty sytuacja przedstawia się następująco: najwięcej wniosków wpłynęło z terenu powiatu raciborskiego – 126 wniosków, a w dalszej kolejności z powiatu rybnickiego (wraz z miastem Rybnik) – 112 wniosków oraz powiatu pszczyńskiego 106 wniosków.

I tak wsparcie finansowe uzyska 750 wnioskodawców na łączną kwotę dotacji wynoszącą 4,2 mln zł. Oznacza to, że z terenu województwa zniknie 750 szt. starych kotłów lub pieców, opalanych węglem niskiej jakości, o sprawności ok. 30-35%. Zastąpione one zostaną pompami ciepła, kotłami opalanymi gazem lub biomasą albo też kotłami opalanymi węglem – ekogroszkiem, który będzie spalany w kotłach nowej generacji, o wysokiej sprawności energetycznej. Wszyscy wnioskodawcy, którzy przeszli pozytywnie ocenę formalną wniosku, a którzy likwidują stare „kopciuchy” – uzyskają wsparcie dotacyjne. Oczywiście prócz wymiany źródła ciepła mieszkańcy wnioskowali i uzyskali dotacje na całą gamę zabiegów termomodernizacyjnych, które pozwalają oszczędzać energię: docieplenie ścian, stropów, wymianę okien i drzwi zewnętrznych, budowę lub modernizację instalacji wewnętrznej c.o., a także zabudowę instalacji solarnych. Pierwotnie Fundusz zamierzał przeznaczyć na pilotażowy Program kwotę 2 mln zł. Jednak tak duży odzew ze strony mieszkańców województwa spowodował zwiększenie tej kwoty do owych 4,2 mln zł.

W ramach programu Fundusz dofinansował zadania realizowane w domkach jednorodzinnych z zakresu:

  1. Wymiany źródeł ciepła, na bardziej efektywne ekologicznie i energetycznie. Do dofinansowania zakwalifikowano kotły węglowe z załadunkiem automatycznym, spełniające wymogi 5 klasy lub kotły opalane biomasą, spełniające wymogi 4 lub 5 klasy, a także pompy ciepła, kotły gazowe lub olejowe;
  2. Zabiegów termoizolacyjnych: 
  • docieplenie przegród budowlanych (ścian, stropodachów), 
  • wymiana okien i drzwi, 
  • modernizacja lub budowa wewnętrznych instalacji centralnego ogrzewania.

Wysokość dofinansowania wynosiła:

  • 25 % w przypadku modernizacji źródła ciepła, 
  • 15 % w pozostałych przypadkach.

Fundusz dokonał oceny formalnej wniosków, a następnie hierarchizacji wniosków według następujących kryteriów: 

  1. efektywności ekologiczno – energetycznej,
  2. kompleksowości zadania, 
  3. kosztów uzyskania efektu ekologicznego.

Rezultatem tych wszystkich zabiegów modernizacyjnych jest realny efekt dla środowiska. Rocznie zmniejszy się emisja pyłu do atmosfery o ok. 134 tony, ok. 63 tony SO2 (źródło kwaśnych deszczy), a emisja CO2 (gazu cieplarnianego) ulegnie zmniejszeniu o ok. 9.883 tony.